nojenkirdnewey Wellamekan – 10
Eger pêmanwabêt, wellamekanî ême tewaw û dwa derkî mrovayetîn, ewa xerîkîn le xoman btêk sazdekeyn. Herweha eger pêmanwabêt, ew sîstemî rêkxistney komellge, ke ême xebatî bo dekeyn, dwayîn çawerrwanî û geşeyeke, ke mrovayetî pêydegat, ewa dîsanewe xerîkîn pûçgerayyekî dî le teputozî powçgerayyekanî dîke, çêdekeynewe. Soşyalîzm beheştêk nîye le asmanekanewe daygrîn û le perrawî efsanekanda bîdozînewe û modêrnîzey bkeyn, soşyalîzm xewnî mrovî zînduwe û be praktîkî şorrşigêrrane ketwarîy debêtewe û serkewtinîşî le kultûrbûyinda debêt, bebê ewe, le xeyallî goşegîrane û fentazî aydyalîstane bewlawetir nabêt.
Hejên
Beşî dehem
Ştêk ke lay min pirsyar drustdekat, xeyallîbûnî aydyakantane, axir em dunyaye çon bebê desellat û rêkxistin berrêwe deçêt, aya bîrtan lew berberyete kruduwetewe ke le xyabî desellatda rû dedat?
Ba le kotayî pirsyareketewe destipêbkem, bellê eger lem çirkeda û her em sate ke to pirsyart têda kirduwe, komellge be pêkhatekanî û mrove lexo namokanîyewe bigwêzîtewe komellgeyekî azad [enarkî], wêrane û bêserewbereyîyek rûdedat, her mepirse [bêserewbereyî nek “berberyet”]. Înca ba kemêk leser em waje şîrînkrawey demî çepekan buwestim, “berberîyet” ke wek çemk û wata kirwawete pêwerî drrindeyî; pêwerêkî zor stemkaraneye û serçaweyekî nejadperistaney heye, ke bekarberanî; ewrupîye balladestekan û pêş ewanîş xêlle balladestekan bo pesendî desellat û zoremlêyî û rewayetîdan be drrindayetî xoyan beramber berengarîy “berber”ekan, wek desellatî zall û dengî zall (ferhengî zall), lenêw zmanekanyanda be serî rmekanyan şwênyankirduwetewe, herwek ewey ke le bîrkirdnewe û ferhengî faşîste turkekanda berhellistkarîy kurdekan krawete sîmbulî kêwîybûn û nezanî û plexwarîyan le berawrid be turkizmanekan!
Azîzm, pêt çone kesêk bêt û le cyatî wajey namrovaney “berberyet”, wajegelî “kurdyet” ya “markisyet” ya “îslamîyet” ya “pyawetîyet” û “jnayetîyet” bekarberêt? Beboçûnî min katî ewe hatuwe çepekan, kemêk lew wajane û destewajaney ke bûnete bnîştexoşey nêw demyan, wirdibbnewe û mêşkyan le teputozî pertûkxane û mozexanekanî ewrupa pakbkenewe. Debêt çî lewe stemkaranetir û drrindanetir bêt, ke mrovêk benawî azadîxwazî û soşyalîstibûnewe bêt û bnêştî hellbzirkawî demî mrove balladeste drrindekanî 14 ta 20 sede pêştir bicwêtewe? Aya lew barewe hest be hawbeşî lew tawane nejadperiştaneyey, ke beramber êtnîy “berber”ekan krawe û be sedekanda drêjbuwetewe, nakeyt? Aya her êsta û le dewrubermanda, le dunyay dîmokratî droyney nîolîbrallekanda, le dunyay krîste jin sutêner û milperrênekanda, le sayey peyamekanî yehûda û muhemed da, le mêjûy bzavî çekdarî kurdda, le mêjûy desellatdarî markisîstekanda, hezaran nmûney şayiste û guncaw bo pêwerî drrindayetî ewperrî rade bedînakrên, ya eweta aydyolocya çawî kwêr û zmanî lall û gwêy kerr kirdûyn?
Înca ezîzm, ewendey min bzanim enarkîstekan bellênî serxerman û kulîçexwarn le asmanyan bekes nedawe û pêyanwanîye, eger desellat le destî ewanîşda [enarkîyekanda] bêt, lewey êsta baştir bêt û herweha be boçûnî min, eger mrovekan bew deqgirtney êstawe, şwaneyî xoyan bekesanî dîke [tenanet be xudî enarkîstekanîş] bispêrn, ewa nadadpewerî tozqallêk lewey êsta kemtir nabêt, [ herwek le raperrînî 1917î rusyeda, le raperrînî 1979î êranda dîtman], cêgrewekan stemkartir û drrendetir debin. Eweş tenya leber yek hoy sade û aşkra; desellat amrazî serkute nek amrazî bedîhênanî dadperwerî. Bo kesêk ke xoy be şeyday dadperwerî, azadî, yeksanî bzanêt, ba le derwey desellat û le derewey aydyakanî desellatixwazîyewe bo ew amancane bgerrêt, be asanî lem selmêndrawane têdegat. Aya hezar û milyon bar bûnewey ezmûnekanî bêhûdeyî gorrînî em raber bew raber, em şêwe desellat bew şêwe le desellatdarîy, em serkokomar bew serkkomar, em part bew part, bes nîn bo ewey tawêk le xoman û mêjû û bîrkirdneweman rabmênîn?
Wek gutim, ta ewende min bzanim û ta ewênderêş ke min bawerrm pêyyetî û boy deçim, enarkîstekan payekanî komellgey nwê le derûnî em komellgeyeda binyatdenên û pêyanwaye herwek payekanî sermayedarî û retkerewekanî fîodalîzm (derebegayetî) lenêw xudî derebegayetîda seryanhelldawe û pereyansendiwwe û şeqyan be sîstemekey birduwe, retkerewe û wêrangerî em sîstemeş le henawî xoyda ledaykdebêt û pêwîste lem rojgareda payekanî robnirên. Her emeş enarkîyekan bew boçûne degeyênêt, ke rêkixrawe cemawerîye xebatkarekan [çi komîtey karxanekan, çi sovîyetekan, çi herewezîyekan, çi sendîka û yekêtîyekan, ewaney ke paşkoy desellat û parte ramyarîyekan nîn û serbexoyî çînayetî û ramyarîy xoyan deparêzn] tenya amrazî bedestihênanî çend dolarêk krêy zyatir û kemkirdnewey çend xullkekêk [deqîqeyek] mawey kar nîn, bellku fêrgey huşyarbûnewe û perwerdebûnî mrovî nwên, amrazî rêkxistinî komellgey nwên, her em roj û lenêw ew organaneda retkirdnewey sîstemî çînayetî hengawî bo denrêt û debête beşêk le bîrkirdnewe û kar û çalakî jyanî rojaney endamekanî. Min dezanim derkî eme bo kesêk ke endamî rêkixrawêkî ramyarîy bêt, ke mangane rêkixrawekey mûçe le fermandarîy [hkumetî] borcwakan werdegrêt ya nwêneryan le parlemanda rêz bo serwerî yasakan dadenît û snûrekanî serwerî çînayetî wek mecî behremendibûn lew kursîye xwênawîye deparêzêt, rêkixrawe benaw cemawerîyekanî wek yekêtîye zerdekanî desellat, paşkoy fermanekanî nêwendî part û lîderekanî partin, bo çareserî grifte rojaneyyekan, degerênewe nêw pertûke zerdhellgerranewekan û le mozexanekanî sedey hejdeda bo wênakirdnî ketwarî em rojgare degerrên, derkkirdnî bo ewan asan û guncaw nîye. Çunke bo ewan le derewey dîwarekanî part û parleman û fermandarî û dewllet û deqe swawekan, dunyay ketwarîy nabînêt.
Enarkîstekan qse le perwerdebûnî tuxmî şorrşigêrane le eenawî xebatî rojaneda deken, ewan wek peyamber û ayîndare le asmanewe fitway xebat naden, ewan, lew bawerredan çi xoyan û çi kesanî naenarkisîtîş tenya le rewtî xebatî nepsawey rojaney çîn û twêje bindestekanda huşyarîyan peredestênêt û huşyarîy mrov berhemî karlêkî maddyaney xoy û deruberekeyetî. Krêkarêk ta dest bo mangirtin û daxwazî nebat, dujimnayetî xoy û xawendkarekey wek ewey heye nanasêt, ta katêk mangirtnî giştî û berdewam nebêt, endamanî komellge çînayetîbûnî desellat û fermandarîy û parleman û dewlletekanyan hestipênaken, ta katêk ke takêk xoy be xobîrkirdnewe û xobiryardan û xocêbecêkirdin û xolêprisrawetî hengawnenêt, hest be stemkarî û mşexorî û napêwîstîy raberan û seranî biryarderî nêw rêkixrawe benaw cemawerîyekanî paşkoy part û desellat naken.
Takî azadîxwaz leser bnemay ew xudhuşyarîyey, ke debête beşêk le bûn û le hellwêstî û serapay bîrkirdnewey desellatdaran le mêşkîda desrrêtewe û be gwêrey ewe azadî le naxîda serhelldedatewe [serhelldedatewe, leberewey mrov le ledaykbûnda be sruşt azade û ewe rêsakanî kultûr û yasakanî sîstemî ramyarîn, ke milkeçîdeken], îdî esteme bitwanêt kes bkate şwaney xoy ya rêge bexoy bdat bbête şwaney kesanî dîke, bew core bo ew estem debêt, ke be rîklamekanî hellbjardin û bellênekanî serxermanî partekan û beheşte bellêndirwawekey xobepêşrrewzan û raberzan frîwbixwat. A lêreweye, ke enarkîyekan qse le dunyay bêserwer û nafermandarîy û nadewlletîy deken û leser bnemay hatnemeydanî ew take xudhuşyarane û yekgirtneweyan le yekêtî xebatî cemawerîy û komelayetîyda, wênay komellgey naçînayetî bêserwer deken, nek hez û xeyallî dabrraw. Herweha rêkewtinî azadaney komellayetîy dekene bnemay pêkewejyan û komell nek dewllet wek sepênerî sîstemî ramyarîy û hellweşênerewey bnema komellayetîyekan.
Katêk ke to birrwat be twana û wîstî serbexoy takekan hebû û hemû goranêkt le bûn û nebûnî ew amadeyye xudhuşyarîyeda bînî, îdî xobexo kar û çalakîşt bew araste debin û yekgirtneweşt letek her tak û grupêkîşda leser ew bnemaye debêt. Katêk ke bzûtneweyek bew araste bûnî hebêt, bedillnyayyewe gorranekan natwanin le derewey wîstî take jêrdeste şorrşigêrrekane rûbden û serapa beşêk nabin le sînaryo bêejmarekanî dewllet û part û destebjêre desellatixwaz û berterîxwazekan. Bewatayekî dîke mêjûy gorranekan, praktîkî take huşyarekan [çi dje desellatekan , çi desellatixwazekan] deynûsêtewe û le komellgey çînayetîda hîç mêjûyyek bebê ew dû karaktere bûnî nîye, bo nmûne le raperrînî oktoberî 1917da û paş sewketnî raperrîneke, mêjû bem core rewtdekat; pêş rûxanî împratorî tzarîy û femandarîy katîy, ew mêjuwe brîtîye le mlimlanêy nêwan cemawer û împratorî, paş ewe be mlimlanêy nêwan djedesellat û desellatixwazekan drêjey debêt, wate şorrş û djeşorrş, krroniştat dyarîkrawtirîn nmûney ew mlimlanêyye!
Le beranber dewllet û yasa şimşêrîyekanî, le cyatî fermandarî takpartîy dîktatorîyetî part, enarkîyekan kar û xebat bo pêkhênanî herewezîye azadekan û yekgirtnewey azadaneyan leser bnemay fîdralîzmî enarkî, deken [lêreda mebest le fîdralîzmî serwerane nîye, ke brîtîye le yekgirtnî desellatdar û dewllete nawçeyyekan]. Enakîyekan bas le gorîn û binyatnanî komellgey nwê, bas le xebat û birryardan lelayen xudî mrovekan [ takî twêj û çîne bindestekan] deken. Enarkîyekan lew bawerredan ke hîç hêzêk natwanêt rizgargerî komellgeyekî dîke bêt, hîç kesêkîş natwanêt kesêkî dîke azadbkat. Çunke azadî le naxî mrovekanewe serhelldedatewe, le derewe muturbe nakrêt, azadî rengdanewey xohuşyarî take, rengdanewey qallbûnî mrove le rewtî ezmûnekanîda, azadî dyarîyek nîye, taku pêşkeşbikrêt. Cyawazî mrovî azadendêş û mrovî paşrrew lem komellgeyeda eweye, ke mrovî azadendêş naxî azadîstanêkî bêsnûre û le beramberda naxî mrovî paşrrew (îdî paşrrewî herçî bêt çi xwa û çi raber û çi bawk û çi xoşewîst û çi part û çi parleman û çi fîlosofan) zîndanêkî nîw mîtir goşeye, ke culle û pşû û aramî lêbrrîwe. Takî komellgey sermayedarî carî awa heye, tenya yek zîndan le naxîda nîye, bellku çendîn zîndan hawkat le nêw yekdîda le naxîda drustdekrên û xoşî debête pasewanî bexorayî hemû zîndanekan û rêge le her deng û aydyayek degrêt, ke byewêt pirsyar û guman leser aydyolocyakanî drustibkat.
Lêreda bo ewey wellamekey min nebête bîrokeyekî tewaw û brrawe, mnîş pirsyarêk arastey to dekem û hîwadarm wellamekey lenêwanimda peywendî û miştumrrî germugurrtir drustibkat; aya azadbûn û rizgakirdnî tak lelayen hêzî serûy xoyewe; aya çendîn sede le ezmûnkirdnî raberayetîykirdnî çewsawan lelayen destebjêrêkewe û drustkirdnî “komellgey azad” bo ew çewsawe paşko û damaw û destemoye û paşan twanewey peşmekîyaney roll û desellat [dewllet]î ew destebjêre, naketwarîye ya azadbûnewey naxî tak û xorrizgarkirdin û binyatnanî komellge le rêgey yekêtî û herewezîy û şorrşî komellayetîyewe ?
Aya homosêksiwêll û bîsêksiwêlekan lenêw êweda cêgeyan debêtewe?
Eger mebestit le “lenêw êweda” grupe pagendeyye enarkîyekan bin, ewa beşdaran lew grupaneda tenya hawamancî û hawhizrîy koyandekanewe. Netewe û ayîn û rengî pêşt û regez û cyawazî arezûy sêksîy û çêjî xwardin û cwanînasî hunerîy û kultûr hîç rollêkyan le pêkewekarkirdnî beşdarbuwanda nîye. Leweş wawetir arasteyek lenêw enarkîstekanda be enarko- byêkiswal ya homusêkiswall nasrawe û sîmullekeyan allay reş û all ya pemeyye.
Bellam pêwîste ewe roşbêtewe, ke enarkîyekan bew radeyey ke pêdagrîy leser azadî hewes û arezûy sêksîy hawsêkisgera [homosêkiswalekan] û dûdekyan [byêkiswalekan] deken, lew rade zyatir djayetî ew hawsêkisgera û dûdekîxwazane deken, ke kesanî dîke naçar be mildan be hez û hewesyan deken, betaybet etkî mindallan, ke bedaxewe le zor wllatda le nêwanyanda le parçekanî kurdistan û herêmî kurdistan bedyarîkrawî, mindallbazîy û tundutîjî sêksî û etkkirdin lejêr perdey hawsêkisgerayîda şadrawetewe û xerîke kesanêk benawî azadî hezî sêksîyewe, piştîwanî û dakokî le kesanêk deken, ke le gerreke hejarinşînekan û şwênekanî karî mindallan û fêrgekanda, etkî sêksî mindallan deken. Eme zor metrisîdare û hîç cyawazî letek ew tundutîjîyeda nebînrêt, ke lem rojgareda le komellgekemanda beramber xudî hawsêkisgerakan dekrêt.
Leberewe, her bew corey ke erkî azadîxwazanemane, piştîwanî le hawsêkisgera û dûdekî û fredekîxwazîy kesanî serû 18 sall bkeyn û piştîwanî le rêkxistin û rêkixrawe mafixwazanekanyan bkeyn, deyan car lewe zyatir erkî serşanmane djayetî etkkirdnî sêksîy mindallan û kemendaman û ajellan bkeyn û lew pênaweda û bo rêgrîy lew dyarde dje mroyî û dje ajellîye, rêkixrawey cemawerîy xebatkarane pêkbihênîn. Pêwîste zor raşkawane azadî sêksîy letek etk û tundutîjî sêksîy cyabkeynewe û hellwêstigîrîy aşkra û roşinman beramber û bo her yekeyan hebêt.
Bellê, bew core hemû kesêk, ke bo bjêwî jyan û bo têrkirdnî arezû û hewesî xoy, kesanî dîke naçar û milkeç û etknekat û mrovekan leser bnemay regez û nejad û ayîn û rengî pêst û arezûy sêksîy û zman û poşak şêwey jyan hellawêrnekat û xwazyarî komellgeyekî naçînayetî bêserwerbêt, dergey hemû grupêkî enarkî berrûyda kraweye.
Çon derwane ew dyardeye homosêksiwêl, hellwêsttan çîye, aya ew azadîyeyan pê rewa debînin?
Bedaxewe zor car em pirsyarane leber hestyarîy kulturîy komellge beramber ew pirsane dîne pîşewe û zorcarîş dekrêne amrazî wrujandinî xoşbawerrîy xellk û şêwandinî rastî. Beboçûnî min her awa min û berrêzt û kesanî dîke hezman be corêk le peywendî sêksî dyarîkraw [jin letek pyaw / pyaw letek jin] heye û ew mafe bexoman rewadebînîn, her awaş kesanî sêkisgera ya homosêksiwêl mafî xoyane û kes boy nîye, eweyan bo dyarîbkat; kame şêwe le peywendî druste û kame nadruste, kame rewaye û kame narrwaye. Herweha her awa bo pyawêk ya jnêkî serû 18 sall nîye letek mindallêkî kurr ya kiç peywendî sêksî bigrêt, her awaş nabêt kesanî hawsêkisgera ya frecorsêkisgera letek mindallan peywendî sêksî bigrin, her awa djî peywendî zoremlêyaney jin ya pyawêkim letek jin ya pyawêk, her awaş djî peywendî zoremlêyaney sêkisgeraêkim djî sêkisgeraêk ya her kesêkî dîke, bellam min kwêxay kes nîm û bo min nîye be hîç kesêk bllêm; to ewe bke û ewe meke, ewe rewaye û ewe narrewaye, ew mafte û ew mafet nîye!
Be boçûnî min, arezû û hezî sêksî şitgelî taybetî û kesîyn û tenya peywendîyan bew kesewe heye, ke be kirdin ya nekirdnî helldestêt. Boye lay min hemû peywendîyekî sêksî ta ew radeyey ke nebête hoy naçarkirdin û çepandinî arezû û hezî kesanî dîke, drust û rewaye, her awa ke bar ya corî peywendîye sêksîye baw û danpêdanrawe kulturîyeke rewadebînrêt, wate ewey ke pêydegutrêt peywendî sêksî rastewane; peywendî sêksî nêwan jin û pyawî piştbestû be rewayetî kultûrî. Bellam lêreda zor bepêwîstî dezanim be pêçewaney ew kes û grup û layenaney ke be pagendey yeksanîy hemuwan, tenya be xatrî bedestihênanî deng û layengîrî kesanî jêr fşarî kultûrî û sêksî, pagende deken û hîç awrr le rehende nîgetîvekanî pagendekanyan ke do û doşaw têkelldeken nadenewe, ewe destinîşanbkem û rastîbkemewe, ke mindallbazî yeksan nîye be azadî peywendîye siksîyekanî wek sêkisgerayî û frerregezbazî, ke le wllatanî xorawa paş xebat û qurbanîdanêkî zor ew azadîyaneyan bedestihênawn. Azadî sêksîy tewaw pêçewane û cyawaze le sêkisgerayyek ke le kurdistan û wllatanî nawçeke, lejêr fşar û çepandinî sêksîda lawan tûşî mindallbazî debin.
Hellbete min namewêt birryarî szawarî beser kesda bdem, bellam debêt ewe bllêm le pêş mindallbazanewe xudî komellge û desellate kultûrî û ramyarîyekey, dnederî ew tawanen beranber mindallan. Çunke lelayek leber dabînnebûnî bjêw û xercî jyan û xwêndinî mindallan, mindallan behoy karewe naçar be mildan û têkellbûn be mindalletkkeran debin û dekrên, lelayekî dîkewe behoy nebûnî perwerdey drustî sêksîy lawan û hebûnî boşayî le jyanî sêksî lawanda ew bare natendruste sêksîye drustdebêt. Lêreda namewêt bllîm eger azadî sêksî hebêt îdî ladan û nadrustîy arezûy sêksî lay lawan drustnabêt, le ewrupa û emerîka û ustralya’şi ke azadî sêksî heye, hem yaney sêksifroşî û hem pelamardanî sêksî bo ser mindallan heye, bellam be radeyey wllatanî dîke nîye û le derkewtinî ew bareda mindalle etkikraw û herasankraw û pelamardraweke, wek tawanbar seyirnakrêt bellku wek qurbanî kar leser drustkirdnewey barî derûnî mitmane bexobûnî dekrêt.
Lem barewe debêt eweş bllêm, ke bedaxewe le peyrre û programî ew nêwend û grupaneda, ke benawî sêkisgerayanî kurd û kurdistanewe drustibûn, sernicî em layene gringey pirseke nedrawe û gringyan bewe nedawe û retyannekirduwetewe û snûrbendî nêwan xoyan wek kesanî serû 18 sall û azad le peywendî sêksî, letek mindallbazanêk dyarînaken, ke lem rojgareda le dyardey tak û terawe bûnete dyardeyekî bandyaney dellallanî nêw şarekan. Eme cêgey nîgeranîye û mijdederî dahatûyekî azad û mafî rewa bo sêkisgerayan nîye, bellku wek hemû gorrane rwalletîyekanî dîke le jyanî komellayetî xellkda, rengdanewey yasay krrîn û froştin û milkeçî bêdesellat bo desellatdar ( çi desellatdarî abûrî û ramyarîy, çi regezîy) leser debêt. Be boçûnî min, em naderbesîye tenya şayanî efsûs nîye, bellku şayanî rexney peygîr û kara û ruxêneraneşe, ke her yek lewaney derkîdeken, beranber rollî derbestaney xoyan lêprisrawyandekat.
Ray to sebaret be dewlletî neteweyî û kempeynekanî raprisî bo cyabûnewe çîye?
Eger be destewajeyekî zor kurt wellambdemewe, ewa “dewlletî neteweyî” tenya droyekî pîroze û bes! Çunke dewllet le xoyda amrazî bezorrragirtin û serkutî çîn û twêje bindestekanî komellgeye, îdî ew dewllete her formêkî hebêt; mezhebî bêt ya skîwlar , parlemanî (sermadarîy azad) bêt ya takpartîy (sermayedarîy dewlletî), paşayetî bêt ya komarî, hîç le krroke çînayetîyekey nagorrêt û hîç le erk û pênawî serhelldanekey nagorrêt.
Be boçûnî min, ew destewajeye amajeye bo ştêk ke le ketwarda bûnî nîye, ewîş “dewlletî neteweyî”ye, hellbete leberewe na, ke dewllet bew nawewe bûnî nîye. Bellku leberewey qewareyek ke pêydewtirêt “netewe” û leser bnemay zman hawbeş û pêkhatey kultûrî û serzemînî nîştecêbûnî ew yeke hawizmanîy û hawkultûrîye pêkhatuwe, xoy le xoyda nakok û bêbnemaye. Leberewey qsekeranî yek zman û yek pêkhatey kultûrîy bepêy rêwşiwênî abûrîy û komellayetîyan le çîn û twêjî berjewendî cyawaz û nakok beyek pêkhatûn. Katêk ke dewllet amrazî destî çînêk bêt û parêzerî serwerîy hendêk beser hendêkî dîkda bêt, îdî çon detwanîn pagendeyekî awa bkeyn, ke dewllet derbrrî xwast û wîst û arezûy hemû komell “netewe”ye. Eme bêcge lewey ke mîkanîzmekanî karkirdin û pêkhatin û berrêwebirdnî dewlletîy, nojenkerewey serkut û nayeksanî abûrîy û desellatîy nêwan takekanî komell û çirkirdnewey nêwendgerayî û pêkhatey qûçkeyye, herweha dewllet wek deybînîn, lenêwberî birrwabexobûn û xoçalakî û xobirryardan û serbexoyî tak û komelle.
Bo ewey zyatir neçme pay selmandinî rastîyek, ke hemû takêk tenya be wirdbûneweyekî çend xulekî le roll û karkirdekanî dewllet, detwanêt bew serencame bgat, lêreda tenya le xwêneran dexwazm le dûy wellamî em pirsyarane bin; eger dewllet amrazî parrastin û xizmetkirdnî hemû takekan û çîn û twêjekanî “neteweye”ke, boçî katêk ke her ew tak û çîn û twêjane djî ceng derrjêne nêw şeqamekan, polîs û leşkir û dezgekanî dewllet ber bew azadîyey xellk degrin û serkutdekrên? Boçî katêk mangirtnêk rûdedat, hemû mîdyakan û desellat lejêr dêwcamey “berjewendî neteweyî û nîştmanî” dekewne djayetîkirdnî? Boçî hemû takekanî “netewe” wek yek le saman û dahatî serzemînî “netewe” behremend nîn? [ Lêreda kurd û kurdistan dekeme nmûne] boçî kurdanî hellhatûy êran û turkye û sûrye, natwanin wek her takêkî dîkey başûrî kurdistan jyanî asayî bken û mafî hawllatîyan hebêt û xzênrawnete urduge daxrawekan ya wek “bêgane/ naneteweyyek” reftaryan letekda dekrêt? Boçî hêndêk xawenî zewî û xanû û gird û karge û bankekanî “nîştmanî netewen” û zorîneyekîş lew “nîştmane neteweyî”yeda krêçî û mallbekoll û urdûgenşînin? Boçî hendêk serwer û zorîneş destbesern? Boçî kemîney sermayedar û desellatdar mafî hemû birryardanêkî heye û zorîney nedar û bêdesellat debêt milkeç yêt, …tid ??????
Eger lemaneş bguzeêyn, ewa dîsanewe natwanîn drrindeyî dewllet û hokarbûnî dewlletî borcwazî ” dewlletî neteweyî” le drustkirdnî kîne û ceng û kuştarî takekanî komellge letek derewey xoyan û nêwewey xoyan, leberçaw negrîn! Bo têgeyiştin lewe, ba her kese lecêy xoyewe dûr le kînesazî îdyologekanî nasîwnalîsm, le jyanî rojanewe le mêjûy tomarkrawî nêw yadawerîy pîrekanmanewe sernicî jyanî komellgekan bdeyn, bzanîn lekeyewe mrovekan leser parçe perroyekî pûç (alla) û droy pîrozî “dewlletî neteweyî” xoyan bekuştdeden û dekujrên û pelamarî xellkî dîke deden? Le keyewe le komellgeda hawsê buwete dujminî hawsê û gundêk djî gundêkî dîke?
Lewane hemûy galltecartir eweye, ke komellêk dên û bo ewey dewllet le jêr barî rexne û sernicî tak rizgarbken, dekewne pagende û razandnewey dewllet be “skîwlar” û “nîştmanî” û “modêrn” û “lîbrall” û “soşyalîstî” û zor destewajey nakok û nêwerrokpûçî dîke. Lewaneş galltecaranetir, eweye, ke birrwa bexot bhênît, ke dewllet çareserî nadadwerîy û nayeksanîyeke, ke dewllet bexoy wek pêkhateyekî quçkeyî (hîraşîyane) rêkxerî peywendî serwer û jêrdestaney takekanî komellgeye, bexoy aferêner û parêzerî nayeksanî nêwan takekanî yek komellge ya takekanî komellgey dagîrkraw û takekanî komellgeyeke, ke xoy benawîyewe qutbuwetewe. Eger qse leser xudî dewllet bebê paşgirî “netewe” bkeyn, ewa le hemû aydya prro-dewlletîyekan pûçtir eweye, ke pêtwabêt dewllet le xoyewe detwêtewe ya cyawazî çînayetî lenêwan nêwerrokî dewlletî “mezhebî” û “sêkîwlar”da heye, ya ewey pêtwabêt eger xot serokî fermandarîy dewlletêk ya parteket fermandar bêt, ewa nêwerrokî dewllet degorrêt û le lenêwberî azadî û yeksanî û dadperwerîyyewe debête amrazî dabînkirdin û parrastinî ew xewnane, wek ew wrrênaney ke markisîst-lênînîstekan pêş raperrînî oktoberî 1917 deyankirdin û a henûke komellêk part bedem ew wrrênanewe pagendey xebatkirdin bo bedîhênanî komellgey soşyalîstî deken. Lêreda tenya detwanîn bllêyn hellekirdin û nezanîn, gemjeyî nîye, bellku dûbare û hezarbarekirdnewey helley pêşînan û hewillnedan bo têgeyiştin le hokarî helle û şkistekan, debengibûne le snûrbendîy aydyalîzmî aydyolocyada !”.
Dewllet bepêçewaney xewnî takî komellge dagîrkrawekanewe, ne berencamî xebatî rizgarî nîştmanîye û ne drêjey ew xebateye, bellku tewaw bepêçewanewe lebarberî xewnî rizgarîyye, ke takî komellgey dagîrkraw le pall wedernanî dewlletî dagîrkerda, ke xoy lexoyda xewnî azadî û yeksanî û dadperwerîy handerîyetî bo xebat djî dewllete dagîrkereke û le beranber ew xwaste sruştîyeda dewlletî cêgrewey dewlletî dagîrker, be heman şêwe hemû hêz û bo parrastinî serwerî çînayetî û darayî taybet û berterî hendêk beser hendêkî dîkeda dam û dezgekanî dexateger, ke dekate jêrdestmanewey [koylemanewey] jêrdestan û gorranî serweranî dagîrker be serweranî hawizman! Êmey takî kurd eger dwayîn bînerî ew rastîye nebîn, ewa yekemîn nîn. Beçawî xoman dîtman ke çon dezge serkutgerekan rêkixranewe, çon bekrêgîrawan û celadanî dagîrker krane “çekdarî şorrşigêrr” û çon nayeksanî çînayetî lenêwan takekanî komellgey kurdistanda, le sayey desellatî borcwazî kurdda le sallî 1992 ta 2012 geyênrawete ewperrî rade. Eger kesanêkî dîke peydadebin û wek gleyî le fermandarîy êsta, xewnî dewlletêkî dîke benawî “sêkîwlarîst” û “soşyalîst” û “krêkar”ewe dekene ellternatîvî ewey êsta, ewa detwanim bllêm, le dewlletekanî rusya û xorhellatî ewrupa û asya û emerîkay latîn û eferîka, ke benawî “soşyalîzm” û “prrollîtarya”we prolîtarya û soşyalîstixwazekanyan serkutdekrid, baştir nabin û le beranber “sêkîwlarîzm”ekeşyan, le dewlletekanî xorhellatî nawînewe bigre ta ewrupa û emerîka û ustralya, detwanîn nîşanyanbdeyn, bêcge le pêşîney kuştubirr û cînosayd û dîktatorî û cenge cîhanîyekan û bombî etomî û çekî kîmyayî û bayelocî û lesêdarenanyan, henûkeş nayeksanî abûrîy tyayanda bûnêkî nkollîhellnegre û dezgekanî dewllete “sêkîwlarîstekan” heman erk û fermanî çînayetî encamdeden, ke dezgekanî dewllete dîktatorîy û mezhebyekanî efganistan û ‘îraq û êran û s’udye û ..tid encamyandeden, nmûney zîndûş lew barewe, birrwanne serkutî mangirtin û xopîşandanekanî brîtanya dehey heştay sedey raburdû, serkutî xopîşandanekanî şîkagoy emerîka le sallanî newedekanî sedey raburdû û serkutî xopîşandanekanî djî cîhangîrî sermayedarî û cengekanî le balkan û xorhellatî nawîn û.. Tid le seretay hezarey sêyemda le kîşwerekanî ewrupa û emerîkay jêr sayey serwerîy dêmokrasîy parlemanî û “dewlletî neteweyî” û “berjewendî nîştmanî” !
***********************************************************
Bo xwêndnewey beşî yekem, kirte leser em besterey xwarewe bke
Beşî yekem : http://wp.me/ppHbY-HN
Beşî duwem : http://wp.me/ppHbY-HY
Beşî sêyem : http://wp.me/ppHbY-If
Beşî çwarem: http://wp.me/ppHbY-IH
Beşî pêncem:http://wp.me/ppHbY-IK
Beşî şeşem: http://wp.me/ppHbY-Jb
Beşî hewtem : http://wp.me/ppHbY-Jm
Beşî heştem : http://wp.me/ppHbY-Jt
Beşî nohem: http://wp.me/ppHbY-JM
خهمی نان و خهونی ئازادی * http://hejeen.wordpress.com 